امیر مؤمنان على(علیه السلام) و ماه شعبان

امیر مؤمنان على(علیه السلام) روز اوّل ماه شعبان، گروهى را مشاهده كرد كه در مسجد نشسته اند و سخنان بیهوده و ناآگاهانه، درباره قضا و قدر مى گویند و صداى جار و جنجالشان فضا را پر كرده; فرمود: این گونه سخنان را رها كنید! امروز روز اوّل ماه شعبان است، و از این نظر شعبان نامیده شده، كه مركز شعبه ها و شاخه هاى خیرات و نیكى هاست، شعبه هاى خیراتِ نماز، روزه، زكات، امر به معروف و نهى از منكر و نیكى به پدر و مادر و همسایگان و صدقه به نیازمندان و اصلاح در میان مردم و مانند آن است.
سپس امام(علیه السلام) به حدیثى از رسول اكرم(صلى الله علیه وآله) اشاره كرد كه خلاصه اش چنین است:

پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود: روز اوّل ماه شعبان كه مى شود، خداوند امر مى كند درهاى بهشت باز شود و دستور مى دهد به درخت «طوبى»1 كه شاخه هایش را به مردم دنیا نزدیك كند، و منادى از سوى پروردگار صدا مى زند كه این شاخه هاى درخت «طوبى» در دسترس شماست، به آنها بیاویزید كه شما را به سوى بهشت مى برد، و از شاخه هاى درخت «زقّوم»2 بپرهیزید و به آن چنگ نزنید كه شما را به سوى دوزخ مى كشاند.
سپس افزود: به خدایى كه مرا به رسالت برگزیده سوگند! كه هر كس در این روز به سراغ یكى از كارهاى خیر برود، به یكى از شاخه هاى درخت «طوبى» درآویخته و او را به سوى بهشت مى كشاند; و هر كس به سراغ یكى از كارهاى شرّ برود، به یكى از شاخه هاى درخت «زقّوم» چنگ زده و او را به سوى دوزخ مى كشاند.
سپس آن حضرت، نمونه هایى از اسباب چنگ زدن به شاخه هاى درخت «طوبى» را برشمرد و فرمود: هر كس (علاوه بر نمازهاى واجب) در این روز، نماز مستحبّى بخواند، یا روزه بگیرد، یا میان دو همسر، یا پدر و مادر و فرزند، یا خویشاوندان، یا همسایگان، صلح و صفا ایجاد كند، به یكى از شاخه هاى درخت «طوبى» درآویخته است!
همچنین كسى كه بدهى خود را به مردم ادا كند، یتیمى را كفالت نماید یا سبك مغزى را از تعرّض به آبرو و ناموس مردم بازدارد، و كسى كه قرآن بخواند; یا شكر نعمت هاى او را بجا آورد، بیمارى را عیادت كند; به پدر و مادر نیكى نماید; مؤمنى را تشییع جنازه كند و یا هر كار خیر دیگرى انجام دهد; به یكى از شاخه هاى درخت «طوبى» آویخته است.
سپس افزود: قسم به آن كس كه مرا به نبوّت مبعوث كرد، هر كس به سراغ درى از درهاى شرّ و گناه در این ماه برود، به یكى از شاخه هاى درخت «زقّوم» آویخته كه او را به آتش مى كشاند; كسى كه در نماز واجب خود كوتاهى نماید، یا نیازمندى نزد او آید، و شرح بیچارگى خود را بدهد و او توان حلّ مشكل آن نیازمند را داشته باشد، ولى كوتاهى كند، و دست او را نگیرد; یا عذر بدهكار بیچاره اى را نپذیرد، یا میان دو همسر، یا پدر و فرزند، یا خویشاوندان و همسایگان و دیگر مؤمنان، اختلاف و نفاق بیندازد; یا بدهى خود را به مردم انكار كند; یا از رسیدگى به كار یتیمان، خوددارى نماید; یا به سراغ خوانندگى هاى مجالس لهو و فساد برود; یا ظلم ها و گناهان خویش را بشمرد و به آن افتخار كند!، یا از همسایه بیمارش عیادت نكند، یا پدر و مادرش را از خود، ناخشنود سازد... همه اینها سبب درآویختن به شاخه هاى درخت «زقّوم» است كه انسان را به جهنّم مى برد.

1و2.طبق برخى از روایات، درخت «طوبى» درختى است كه در بهشت مى روید و ریشه آن در خانه رسول خداست و شاخه هایى درخانه هاى مؤمنان دارد و هر چیزى را كه بهشتیان میل داشته باشند آن شاخه ها برایشان فراهم مى سازند (بحارالانوار، جلد 8، صفحه 117 - 118) و درخت «زقّوم» بنا بر تصریح قرآن كریم (سوره صافّات، آیه 62 - 66) درختى است كه ریشه اش در دوزخ است و خداوند آن را براى ظالمان و ستمگران قرار داده است.



برچسب ها :
علی علیه السلام ,  ماه شعبان ,  طوبی و زقّوم ,